Aİ Meta-nı WhatsApp-da üçüncü tərəf AI çatbotlarını yenidən işə salmağa məcbur edə bilər

Keçən il Meta WhatsApp Business Solution Terms sənədinə dəyişiklik edərək üçüncü tərəf AI çatbotlarının imkanlarını kəskin şəkildə məhdudlaşdırdı. Nəticədə bu alətlər faktiki olaraq yalnız müştəri dəstəyi funksiyasına “sıxışdırıldı”. Bu addım Avropa Komissiyasında rəqabətə təsirlə bağlı suallar doğurdu və qurum məsələni daha yaxından araşdırmağa başladı.

Araşdırma hələ yekunlaşmasa da, Komissiya hesab edir ki, tam qərarı gözləmək bazarda rəqabətə bərpası mümkün olmayan zərər vura bilər. Tereza Ribera (Təmiz, Ədalətli və Rəqabətədavamlı Keçid üzrə icraçı vitse-prezident) bunu belə əsaslandırıb: “AI bazarları çox sürətlə inkişaf edir, buna görə tədbirlərimiz də sürətli olmalıdır.”

Komissiyanın ilkin mövqeyi iki əsas tezis üzərində qurulub:

• WhatsApp böyük ehtimalla mesajlaşma tətbiqləri bazarında dominant mövqeyə malikdir;

• Üçüncü tərəf AI köməkçilərinin platformadan kənarlaşdırılması bu dominant mövqedən sui-istifadə kimi qiymətləndirilə bilər.

Bu yanaşma Aİ-nin Meta-ya qarşı müvəqqəti tədbirlər (interim measures) tətbiq etməsi ehtimalını artırır. Yəni, Meta sonradan öz arqumentlərini təqdim edib işi “udsa” belə, Komissiya araşdırma bitənə qədər bazarda rəqabəti qorumaq üçün indidən müdaxilə edə bilər.

Meta isə Bloomberg-ə göndərdiyi açıqlamada Komissiyanın məntiqi ilə razılaşmadığını bildirib: şirkətin fikrincə, Komissiya WhatsApp Business API-nin bu tip çatbotlar üçün əsas “paylanma kanalı” olduğunu yanlış şəkildə qəbul edir.

Bununla belə, OpenAI və Microsoft üçün məsələ praktiki baxımdan kifayət qədər aydındır: ChatGPT və Copilot yanvarın 15-dən etibarən WhatsApp-da əlçatan deyil.